Adaptogeny to prawdziwy hit w świecie naturalnej suplementacji. Coraz częściej słyszymy o nich na siłowni, w gabinetach dietetyków czy wśród znajomych, którzy walczą z chronicznym stresem i zmęczeniem. Ale czym tak naprawdę są te tajemnicze rośliny i kto powinien po nie sięgnąć? W tym artykule rozwiejemy wszystkie wątpliwości, pokażemy najpopularniejsze adaptogeny i podpowiemy, jak je włączyć do codziennej diety.
Czym są adaptogeny?
- Definicja w pigułce
Adaptogeny to substancje (najczęściej pochodzenia roślinnego) wspomagające organizm w przystosowywaniu się do niekorzystnych warunków, takich jak stres, zmęczenie czy zanieczyszczenie środowiska. Ich kluczową cechą jest to, że działają „regulująco” – czyli pomagają organizmowi osiągnąć równowagę, niezależnie od tego, czy boryka się z nadmiernym pobudzeniem czy osłabieniem. - Tradycja i współczesność
Adaptogeny nie są wynalazkiem naszych czasów. W tradycyjnych systemach medycyny (ajurweda, medycyna chińska) zioła te były znane i wykorzystywane od setek, a nawet tysięcy lat. Teraz, dzięki rozwojowi badań naukowych, zyskują coraz większą popularność również w zachodnim świecie.
Jak działają adaptogeny?
Wspierają układ nerwowy
Adaptogeny wpływają na równowagę hormonalną i pomagają regulować poziom kortyzolu (tzw. hormon stresu). Rezultat? Niższy poziom napięcia, lepszy nastrój i większa odporność na codzienne wyzwania.
Wzmacniają odporność
Regularne spożywanie adaptogenów może poprawić pracę układu immunologicznego, co przekłada się na mniejszą podatność na infekcje i szybszą regenerację.
Poprawiają koncentrację i wytrzymałość
Niektóre adaptogeny (np. Rhodiola rosea) są znane z tego, że zwiększają zdolność organizmu do wysiłku – zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Jeśli brakuje Ci energii w ciągu dnia, adaptogeny mogą być strzałem w dziesiątkę.
Kto powinien sięgnąć po adaptogeny?
Osoby narażone na stres
Praca pod presją, życie w pośpiechu, masa obowiązków – adaptogeny pomogą w utrzymaniu równowagi psychicznej i zapobiegną wyczerpaniu.
Sportowcy i osoby aktywne
Dzięki właściwościom wspomagającym wytrzymałość i regenerację, adaptogeny mogą być świetnym dodatkiem do diety osób ćwiczących siłowo, biegających czy uprawiających sporty wytrzymałościowe.
Pracownicy umysłowi
Jeżeli pracujesz głównie intelektualnie, potrzebujesz skupienia i jasności myślenia. Adaptogeny (np. bacopa monnieri) mogą wesprzeć procesy kognitywne i poprawić koncentrację.
Osoby wyczerpane czy w trakcie rekonwalescencji
Adaptogeny pomagają przywrócić energię i witalność, dlatego bywają polecane po przebytych chorobach czy okresach osłabienia organizmu.
Jak stosować adaptogeny?
Wybierz odpowiednią formę
- Kapsułki lub tabletki – najwygodniejsza opcja, łatwa w dawkowaniu.
- Proszki – idealne do smoothies, owsianki czy jogurtu.
- Nalewki i ekstrakty płynne – szybko się wchłaniają, ale nie każdy lubi ich intensywny smak.
Dawkowanie
Zawsze kieruj się zaleceniami producenta. Każdy adaptogen ma inne stężenie składników aktywnych, dlatego dawka zależy od rodzaju produktu i potrzeb organizmu.
Czas i regularność
Adaptogeny działają najlepiej przy regularnym i dłuższym stosowaniu (minimum kilka tygodni). Większość z nich można zażywać zarówno rano, jak i wieczorem, choć warto dostosować porę do własnych odczuć – np. ashwagandha może pomagać się wyciszyć przed snem, a żeń-szeń świetnie pobudza rano.
Monitoruj samopoczucie
Każdy organizm reaguje inaczej. Jeśli zauważysz pogorszenie samopoczucia lub nietypowe objawy, zaprzestań suplementacji i skonsultuj się ze specjalistą.
Najpopularniejsze adaptogeny
Ashwagandha (Withania somnifera)
Królowa ajurwedy. Wspomaga radzenie sobie ze stresem, poprawia jakość snu, może także wspierać funkcje poznawcze i hormonalne. Więcej o ashwagandzie przeczytasz w naszym poprzednim artykule.
Rhodiola rosea (różeniec górski)
Idealny wybór dla osób przeciążonych zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Może poprawiać koncentrację, dodawać energii i przyspieszać regenerację.
Reishi (Ganoderma lucidum)
Grzyb stosowany w medycynie chińskiej. Ceni się go za właściwości wspierające odporność i ogólną witalność. Bywa nazywany „grzybem nieśmiertelności”.
Żeń-szeń (Panax ginseng)
Jeden z najpopularniejszych adaptogenów na świecie. Wspiera układ nerwowy, podnosi poziom energii, a także może wpływać korzystnie na funkcje seksualne.
Maca (Lepidium meyenii)
Korzeń rosnący w Peru, uznawany za „superfood”. Szczególnie doceniany za wsparcie sił witalnych, poprawę nastroju i libida.
Podsumowanie
Suplementacja adaptogenów jest świetną opcją dla osób, które chcą zwiększyć odporność na stres, poprawić poziom energii czy wspomóc procesy regeneracji. Kluczem do sukcesu jest wybór odpowiedniego adaptogenu oraz regularne stosowanie. Pamiętaj jednak, że żaden suplement nie zastąpi zdrowej diety, aktywności fizycznej i odpowiedniej ilości snu. Adaptogeny działają najlepiej jako uzupełnienie zbilansowanego stylu życia.
Chcesz spróbować adaptogenów? Sprawdź naszą ofertę w 7vit i znajdź produkt idealnie dopasowany do Twoich potrzeb!